199 αναγνώστες online
Find us on FacebookJoin us on Facebook
sideBar



Σαββέρια Μαργιολά - «Αλισάχνη»

ΜΑΡΙΑ ΣΑΧΠΑΣΙΔΗ «Τι έχω να χάσω»

Τάσος Π. Καραντής
Τάσος Π. Καραντής
Πρώτη Παρουσίαση
ΜΑΡΙΑ ΣΑΧΠΑΣΙΔΗ - «Τι έχω να χάσω»
14.10.2019
Ορφέας | Main Feed

Νυχτερινή εκπομπή

Δημήτρης Βαγενάς

Θεωρώ ότι οι καλύτερες ραδιοφωνικές εκπομπές – όσες αφορούν το τραγούδι – είναι αυτές που, είτε συνδυάζουν τα τραγούδια και τα σχετικά αφιερώματα, με ιστορικές πληροφορίες και στοιχεία περί αυτών, είτε τα συνδέουν με προσωπικές καθημερινές ιστορίες, είτε, μερικές φορές, παίζονται τα τραγούδια – χωρίς πολλά λόγια – αφήνοντας αυτόν το ρόλο, στους τίτλους και στη σειρά των επιλογών, γιατί το τραγούδι είναι η πιο άμεση μορφή λαϊκής τέχνης, που συντροφεύει την καθημερινότητά μας ή συνδέεται άρρηκτα με την ίδια τη ζωή μας, σε διάφορες χρονικές στιγμές και συγκυρίες.
Σκεφτήκαμε, λοιπόν, εδώ στον «ΟΡΦΕΑ», μια ραδιοφωνική εκπομπή, που δεν θα ακούγεται, αλλά  θα διαβάζεται! Θα ακούγονται όμως τα τραγούδια, που θα την συνοδεύουν και θα συνδέονται μαζί της. Ο τίτλος της θα είναι «ΝΥΧΤΕΡΙΝΗ  ΕΚΠΟΜΠΗ», διότι, αν και θα μπορείτε να την διαβάσετε και να  ακούσετε τα τραγούδια, οποτεδήποτε, εμείς, σας προτείνουμε, ανεπιφύλακτα, νύχτα!
Η «ΝΥΧΤΕΡΙΝΗ ΕΚΠΟΜΠΗ» θα περιλαμβάνει ιστορίες και περιστατικά, αληθινά ή φανταστικά, αποσπάσματα λογοτεχνικών και άλλων κειμένων, ποιήματα κ.ά., κι όλα αυτά, συνδεδεμένα με τα, ανάλογης, κάθε φορά, θεματολογίας τραγούδια, που μπορεί να είναι σκόρπια, ή να αποτελούν αφιέρωμα σ’ έναν δίσκο, σε μια πτυχή ενός συνθέτη, στιχουργού και τραγουδιστή. Ακόμα, «μικρά αφιερώματα» σε φωνές, παλιές και νέες, όπου εκεί τα «λόγια είναι περιττά…». Κάθε Κυριακή στον ΟΡΦΕΑ. Καλή ακρόαση! Ή, μάλλον, καλή ανάγνωση κι ακρόαση!
 
 
Λευτέρης Παπαδόπουλος: Η άλλη όψη
 
«Ο πολυγραφότερος απάντων των στιχουργών και επί δύο και πλέον δεκαετίες ο δημοφιλέστερος όλων. Ο Λευτέρης Παπαδόπουλος είναι ένας λαϊκός ποιητής που ασχολείται κυρίως με τον απλό άνθρωπο στις πιο έντονες στιγμές του, στη φτώχεια του αλλά και στο πάθος του έρωτα, στα βάσανά του αλλά και στην ιερή τρέλα της αγάπης του. Με απλά λόγια εικονογράφησε την ελληνική ζωή τα τελευταία 45 χρόνια. Δεν αντιστάθηκε στις ευκολίες του, ούτε σε συνεργασίες που σηκώνουν συζήτηση». Αυτά έγραφε η Στέλλα Βλαχογιάννη το 2009, και νομίζω πως όλοι όσοι έχουν μελετήσει τους στίχους του δεν μπορούν παρά να συμφωνήσουν μαζί της. Στο μικρό αυτό αφιέρωμα, δε σκοπεύω να παραθέσω τα «προφανή» τραγούδια του («Άπονη ζωή», «Μ' ανάστησες καρδιά μου», «Ο Σαλονικιός», «Οδός Αριστοτέλους», «Αχ χελιδόνι μου» κλπ) που έχουμε όλοι μας τραγουδήσει και αγαπήσει, αλλά να φέρω στο φως την πιο «σκ οτειν ή» πλευρά του, παραθέτοντας ενδεικτικά είτε τραγούδια γνωστά (π.χ. «Ήσουνα φεγγάρι», «Πόσο σ' αγαπώ») που απουσιάζει το διακριτό προσωπικό του ύφος και λίγοι γνωρίζουν πως είναι γραμμένα από εκείνον, είτε άγνωστα και ξεχασμένα διαμάντια (π.χ. «Επεισόδιο», «Το άσπρο σου πουκάμισο»), προσπαθώντας παράλληλα να καλύψω όσα περισσότερα χρόνια της καριέρας του είναι δυνατόν.
 
 
Το 1982 ο συνθέτης και στιχουργός Γιώργος Σταυριανός κάνει το ντεμπούτο του στη δισκογραφία, υπογράφοντας το δίσκο «Έρημη πόλη» με βασική ερμηνεύτρια τη Μαρία Δημητριάδη. Ο Λευτέρης Παπαδόπουλος συμμετέχει υπογράφοντας μόλις ένα τραγούδι, το οποίο πλέον θεωρείται το σήμα κατατεθέν του δίσκου και ένα από τα διαχρονικότερα της αείμνηστης Μαρίας Δημητριάδη. Το μικρό αυτό αριστούργημα ξεκινάει με τον απειλητικό και άκρως εμπνευσμένο στίχο «Πράσινο σκοτάδι απ' τα μάτια σου βαμμένο / χίμηξε κι απόψε να με βρει», και αποτελεί έναν ύμνο στον ανεκπλήρωτο έρωτα:
 
Ήσουνα φεγγάρι
Μουσική: Γιώργος Σταυριανός
Ερμηνεία: Μαρία Δημητριάδη
Δίσκος: «Έρημη πόλη» (1982)
[τυχαίο link από το YouTube]
 
* * * * *
 
Συνεχίζουμε μ' ένα θεατρικό τραγούδι, ερμηνευμένο σπαραχτικά από την αξέχαστη Έλλη Λαμπέτη, που ακούστηκε στην παράσταση "Η γλυκιά Ίρμα" που ανέβηκε στο θέατρο Μπροντγουαίη το 1972.
 
 
Ίρμα η γλυκιά
Μουσική: Γιάννης Σπανός
Ερμηνεία: Έλλη Λαμπέτη
Δίσκος: «Η γλυκιά Ίρμα» (1972)
[τυχαίο link από το YouTube]
 
 * * * * *
 
Οι στίχοι του Λευτέρη Παπαδόπουλου έχουν ντύσει πολλές από τις πανέμορφες μελωδίες του Γιάννη Σπανού, και πολλά τραγούδια τους έγιναν μεγάλες επιτυχίες. Ένα από αυτά είναι το «Βροχή και σήμερα», που ερμήνευσε η Δήμητρα Γαλάνη στο δίσκο «Μέρες αγάπης». Στον ίδιο δίσκο υπάρχει και το «Επεισόδιο», ένα άγνωστο διαμάντι που κάθε φορά που το ακούω μου έρχεται στο νου ασπρόμαυρη ταινία μικρού μήκους. Μέσα σε τρεις μόλις στροφές, ο ταλαντούχος στιχουργός αφηγείται μία ερωτική ιστορία, επιλέγοντας να περιγράψει τα γεγονότα και όχι τα συναισθήματα της ηρωίδας (τα οποία βέβαια υπονοούνται) και καταφέρνοντας να αγγίξει τις πιο ευαίσθητες χορδές των ακροατών:
 
 Επεισόδιο
Μουσική: Γιάννης Σπανός
Ερμηνεία: Δήμητρα Γαλάνη
Δίσκος: «Όμορφες μέρες» (1973)
[τυχαίο link από το YouTube]
 
 * * * * *
 
Μια κυριακάτικη βόλτα ενός ζευγαριού στο λούνα - παρκ μπορεί να γεννήσει πολλά συναισθήματα και ερωτήματα, που ενίοτε οδηγούν σ' έναν πόνο πολύ μεγαλύτερο από τον πόνο της ερωτικής απογοήτευσης. Στο εν λόγω τραγούδι, οι στίχοι διακατέχονται από μία διακριτική μελαγχολία που ενισχύεται από την ταιριαστή μουσική του Νίκου Ιγνατιάδη και την εξαιρετική ερμηνεία του Γιάννη Πάριου:
  
Στο γύρο του θανάτου
Μουσική: Νίκος Ιγνατιάδης
Ερμηνεία: Γιάννης Πάριος
Δίσκος: «Όλα για τον έρωτα» (1987)
[τυχαίο link από το YouTube]
 
* * * * *

Ο Λευτέρης Παπαδόπουλος είχε γράψει στίχους για πολλές κινηματογραφικές ταινίες και θεατρικές παραστάσεις. Μεταξύ άλλων, είχε γράψει και τα «Βουρκωμένα μάτια», ένα από τα πιο ποιητικά του τραγούδια, για την ταινία του Θόδωρου Αγγελόπουλου «Ο μελισσοκόμος»:

Τα βουρκωμένα μάτια μου
Μουσική: Ελένη Καραΐνδρου
Ερμηνεία: Γιώργος Νταλάρας
Δίσκος: «Ο μελισσοκόμος» (1986)
[τυχαίο link από το YouTube]

* * * * *

Τέσσερα χρόνια πριν, είχε υπογράψει τα περισσότερα τραγούδια του δίσκου «Η Μαρία Φαραντούρη τραγουδάει Λιβανελί». Αν και ο «Μετανάστης» είναι το πιο γνωστό από αυτά, ο δίσκος περιέχει κι άλλα αξιολογότατα τραγούδια, μεταξύ των οποίων και το «Μοιρολόι», ένα σπαραχτικό κομμάτι που τελειώνει με την τραγική διαπίστωση «Ο Αρχάγγελός μου έχει πια χαθεί / μου τον σκοτώσαν δε θα ξαναρθεί».

Μοιρολόι
Μουσική: Zulfi Livaneli
Ερμηνεία: Μαρία Φαραντούρη
Δίσκος: «Η Μαρία Φαραντούρη τραγουδάει Λιβανελί» (1982)
[τυχαίο link από το YouTube]

* * * * *

Στενός φίλος και συνεργάτης του Μάνου Λοΐζου, ο σημαντικός στιχουργός συμμετείχε και στον τελευταίο δίσκο του πρόωρα χαμένου συνθέτη «Για μια μέρα ζωής».

Το λαϊκό το καφενείο
Μουσική: Μάνος Λοϊζος
Ερμηνεία: Δήμητρα Γαλάνη
Δίσκος: «Για μια μέρα ζωής» (1980)
[τυχαίο link από το YouTube]

* * * * * 

Στον ίδιο δίσκο, η Δώρα Σιτζάνη τραγουδούσε «Πόσο σ' αγαπώ, πουλάκι του δρόμου», ένα τραγούδι που είχε ερμηνεύσει για πρώτη φορά η Αλίκη Βουγιουκλάκη στην ταινία «Η Αλίκη διδάκτωρ» (1972). Τους στίχους χαρακτηρίζει μία κοριτσίστικη αθωότητα και τρυφερότητα, και πιστεύω πως αποτελούν τα λόγια που κάθε αγόρι θα ήθελε ν' ακούσει από την αγαπημένη του.
 
Πόσο σ' αγαπώ
Μουσική: Μάνος Λοϊζος
Ερμηνεία: Αλίκη Βουγιουκλάκη
Δίσκος: «Τα κινηματογραφικά - Αλίκη Βουγιουκλάκη» (1994)
[τυχαίο link από το YouTube]

* * * * *

Αντίστοιχα, το «Ποια είσαι» είναι το τραγούδι που θα ήθελε κάθε κορίτσι να τού αφιερώσουν. Η επιλογή της Δήμητρας Γαλάνη να τραγουδήσει ένα τραγούδι που απευθύνεται σε γυναίκα, αποδεικνύει πως η μεγάλη ερμηνεύτρια πάντα ενδιαφερόταν να υπηρετεί έργα δημιουργών, και όχι τραγούδια προσαρμοσμένα στο δικό της ύφος.
 
Ποια είσαι
Μουσική: Λίνος Κόκοτος
Ερμηνεία: Δήμητρα Γαλάνη
Δίσκος: «Αποχαιρετισμός» (1975)
[τυχαίο link από το YouTube]

* * * * *

Στο δίσκο «Αποχαιρετισμός» τραγουδούσε και ο Μανώλης Μητσιάς, ο οποίος είχε ουκ ολίγες δισκογραφικές συναντήσεις με τον Λευτέρη Παπαδόπουλο. Μία από αυτές έγινε το 2006, όταν ο σημαντικός ερμηνευτής μοιράστηκε με τη Μαρία Φαραντούρη τα τραγούδια του κύκλου τραγουδιών των Μίκη Θεοδωράκη - Λευτέρη Παπαδόπουλου «Ερημιά». 

Βάρδια
Μουσική: Μίκης Θεοδωράκης
Ερμηνεία: Μανώλης Μητσιάς
Δίσκος: «Ερημιά» (2006)
[τυχαίο link από το YouTube]

* * * * *

Οι Μίκης Θεοδωράκης - Λευτέρης Παπαδόπουλος - Μαρία Φαραντούρη είχαν συναντηθεί ξανά το 1998, υπογράφοντας τον κύκλο τραγουδιών «Σερενάτες». Οι «Σερενάτες» αποτελούν ένα από τα πιο λυρικά έργα του συνθέτη, και από τα πιο ποιητικά του βετεράνου στιχουργού.

Ήσουνα παράπονο
Μουσική: Μίκης Θεοδωράκης
Ερμηνεία: Μαρία Φαραντούρη
Δίσκος: «Σερενάτες» (1998)
[τυχαίο link από το YouTube]

* * * * *

Τόσο ο Γιώργος Νταλάρας, όσο και η Χάρις Αλεξίου συνεργάστηκαν πάμπολλες φορές με τον κορυφαίο στιχουργό και εν μέρει η καριέρα τους συνδέθηκε μ' εκείνον, αφού ερμήνευσαν μερικά από τα πιο επιτυχημένα και διαχρονικά τραγούδια του. Η συνεργασία του μαζί τους ξεκίνησε περίπου στις αρχές του '70 και εκτείνεται μέχρι σήμερα. Παρόλα αυτά, σε καμία περίπτωση δε θα μπορούσαμε να τον κατηγορούσαμε πως ακολούθησε την πεπατημένη και πως οι συνεργασίες αυτές τού παρείχαν ασφάλεια, αφού η επιλογή των συνθετών ποικίλει και ξαφνιάζει. Μάλιστα, δε δίστασε να πειραματιστεί με διαφορετικούς και πιο σύγχρονους ήχους, κάτι που φαίνεται ιδιαίτερα μέσα απ' τη συνεργασία του με το Νίκο Αντύπα στο δίσκο «Έι».
 
Σ' έχασα
Μουσική: Νϊκος Αντύπας
Ερμηνεία: Χάρις Αλεξίου
Δίσκος: «Έι» (1993)
[τυχαίο link από το YouTube]
 
Του έρωτα η φανέλα
Μουσική: Λάκης Παπαδόπουλος
Ερμηνεία: Γιώργος Νταλάρας
Δίσκος: «Γι' αυτό υπάρχουνε οι φίλοι» (2009)
[τυχαίο link από το YouTube]
 
Αν και ο δίσκος «Έι» είχε μεγάλη εμπορική επιτυχία, επικρίθηκε από πολλούς ακροατές, τόσο επειδή οι μελωδίες θύμιζαν έντονα τον επιτυχημένο δίσκο «Δι ευχών» των Νίκου Αντύπα - Λίνας Νικολακοπούλου που είχε ηχογραφήσει η Χάρις Αλεξίου μόλις ένα χρόνο πριν (και επομένως φάνηκε πως ο συνθέτης είχε βρει τη συνταγή της επιτυχίας), όσο και για τους στίχους που σε γενικές γραμμές φάνηκαν προχειρογραμμένοι. Ωστόσο, νομίζω πως εφτά χρόνια αργότερα και οι πιο απαιτητικοί απόλαυσαν το «Άσπρο σου πουκάμισο», των Ν. Αντύπα - Λ. Παπαδόπουλου που ερμήνευσε η Χαρούλα στο προσωπικό της δίσκο «Παράξενο φως». Πρόκειται για ένα από τα πιο εσωστρεφή και ποιητικά τραγούδια του καταξιωμένου στιχουργού, που έδεσε απόλυτα με τη μελαγχολική και άκρως ατμοσφαιρική μουσική του σημαντικού συνθέτη.
 
Το άσπρο σου πουκάμισο
Μουσική: Νίκος Αντύπας
Ερμηνεία: Χάρις Αλεξίου
Δίσκος: «Παράξενο φως» (2002)
[τυχαίο link από το YouTube]

* * * * *

Το 2006 κυκλοφόρησε το βιβλίο-CD με στίχους του Λευτέρη Παπαδόπουλου «Σπάει το ρόδι», που φιλοδόξησε να είναι το πρώτο μιας σειράς -που όμως φαίνεται πως έμεινε, μέχρι στιγμής, ανολοκλήρωτη - όπου πρωταγωνιστές είναι οι σημαντικότεροι Έλληνες στιχουργοί. Την παραγωγή επιμελήθηκαν ο Γιώργος Νταλάρας και ο Μιχάλης Κουμπιός, και συμμετέχουν αρκετοί απ' τους σημαντικότερους συνθέτες και ερμηνευτές. Το «Άρρωστος καιρός» αποτελεί ένα πολιτικό τραγούδι που κινείται σε ροκ ρυθμούς, ερμηνευμένο από τον μετρ του είδους, Βασίλη Παπακωνσταντίνου.

Άρρωστος καιρός
Μουσική: Αντώνης Μιτζέλος
Ερμηνεία: Βασίλης Παπακωνσταντίνου
Δίσκος: «Σπάει το ρόδι» (2006)
[τυχαίο link από το YouTube]
 
* * * * * 
Εντελώς διαφορετική η ατμόσφαιρα του τραγουδιού «Ένα φιλί για εκείνον», όπου οι στίχοι θυμίζουν δημοτικά τραγούδια και λαϊκούς μύθους, ενώ η λυρική και ταξιδιάρικη μελωδία σε συνδυασμό με τα παραδοσιακά όργανα μοιάζει να έχει ξεπηδήσει από ανατολίτικα παραμύθια.
 
Ένα φιλί για εκείνον
Μουσική: Ανδρέας Κατσιγιάννης
Ερμηνεία: Αρετή Κετιμέ & Δημήτρης Μπάσης
Δίσκος: «Σπάει το ρόδι» (2006)
[τυχαίο link από το YouTube]
 
* * * * * 

Για το τέλος άφησα ένα «παρεΐστικο» και μάλλον αυτοβιογραφικό τραγούδι απ' τον ίδιο δίσκο, ερμηνευμένο από το Γιώργο Νταλάρα (που υπογράφει και τη μουσική) και τη Χαρούλα Αλεξίου. 

Όλα γραφτήκανε για σένα
Μουσική: Γιώργος Νταλάρας
Ερμηνεία: Γιώργος Νταλάρας, Χάρις Αλεξίου
Δίσκος: «Έρημη πόλη» (1982)
[τυχαίο link από το YouTube]
 

 

Οι απόψεις και οι σκέψεις των συνεργατών του Ορφέα δεν ταυτίζονται απαραίτητα με τη γνώμη του περιοδικού.
Απαγορεύεται αυστηρά η χρήση και η αναδημοσίευση του συνόλου ή μέρους των άρθρων του Ορφέα, χωρίς προηγούμενη άδεια των υπευθύνων του περιοδικού και του συντάκτη και χωρίς ταυτόχρονη αναφορά της επωνυμίας του περιοδικού, του ονοματεπωνύμου του συντάκτη και του ακριβούς συνδέσμου του άρθρου

ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΣΧΟΛΙΑ

RSS

ΤΑ ΠΙΟ ΔΙΑΒΑΣΜΕΝΑ (90d)

ΑΦΙΕΡΩΜΑΤΑ

ΕΙΠΑΝ - ΕΓΡΑΨΑΝ

Υπερτερεί συντριπτικώς ο πόλεμος.
Γιώργος Σεφέρης

ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ / ΑΥΡΙΟ

16/10/1956 Γεννήθηκε η τραγουδίστρια Ελευθερία Αρβανιτάκη
16/10/1958 Πέθανε ο συνθέτης Μιχάλης Σουγιούλ
16/10/2003 Κυκλοφορεί από την Apple το iTunes με δυνατότητα λειτουργίας σε περιβάλλον Windows 2000 και Windows xp

ΤΥΧΑΙΑ TAGS