115 αναγνώστες online
Find us on FacebookJoin us on Facebook
sideBar



Σαββέρια Μαργιολά - «Αλισάχνη»

ΜΑΡΙΑ ΣΑΧΠΑΣΙΔΗ «Τι έχω να χάσω»

Τάσος Π. Καραντής
Τάσος Π. Καραντής
Πρώτη Παρουσίαση
ΜΑΡΙΑ ΣΑΧΠΑΣΙΔΗ - «Τι έχω να χάσω»
17.07.2019
Ορφέας | Main Feed
Κείμενο: Τάσος Π. Καραντής, Δώρα Παπαδοπούλου, Χρύσα Σωφρονά

Σταύρος Κουγιουμτζής, Γιώργος Νταλάρας: Η δεύτερη πράξη μιας υπόσχεσης

Συνεντεύξεις

Τάσος Π. Καραντής

«Στις τρεις σχεδόν δεκαετίες που γνωρίζω το Σταύρο Κουγιουμτζή, τον βλέπω πάντα να καταπιάνεται με τη μουσική με τον ίδιο τρόπο, το ίδιο πάθος. Παλεύει με τις μελωδίες όπως “οι άρρωστοι με τα σεντόνια τους”». Με το δικό του τρόπο και με τη βοήθεια της ξεκάθαρης γραφής του Μάνου Ελευθερίου, ο Γιώργος Νταλάρας περιγράφει το Σταύρο Κουγιουμτζή δέκα και πλέον χρόνια πριν, τη χρονιά που το Μέγαρο Μουσικής φιλοξένησε το συνθέτη και τους «αγγελικούς ύμνους του».
Και πως να μη συμφωνήσει κανείς. Μόνο τα πολύ σπουδαία είναι διαχρονικά. Και η μουσική σπουδαιότητα του έργου του προδίδεται από τη διαχρονικότητα των τραγουδιών του. Όσο λιτά έζησε ο Κουγιουμτζής το δικό του βίο, τόσο σπάταλα και αλόγιστα ξόδεψε βιώματα, συναισθήματα θύμησες για να ντύσει με μουσικές και στίχους τα τραγούδια του.
Η πρώτη πράξη μιας υπόσχεσης γράφτηκε στο 1997 στο Μέγαρο Μουσικής με το έργο «Ύμνοι αγγέλων σε ρυθμούς ανθρώπων». Η δεύτερη πράξη της ίδιας υπόσχεσης θα παιχθεί σε δύο φθινοπωρινές βραδιές του Σεπτέμβρη στο Ηρώδειο. Μπορεί ο ένας πρωταγωνιστής να μην είναι συνεπής στο ραντεβού, μπορεί ίσως και να χλωμιάζουν οι βραδιές από την απουσία του συνθέτη. Τα τραγούδια του όμως από μόνα τους είναι ικανά να γεμίσουν το θέατρο με το φως που λείπει. Ο Γιώργος Νταλάρας, λίγο πριν μας τα ταξιδέψει πίσω στα τραγούδια και στο λίγο ελεύθερο χρόνο που αφήνουν οι πρόβες και οι υποχρεώσεις, μίλησε στον «Ορφέα» για τις δύο βραδιές του Ηρωδείου, για το Σταύρο Κουγιουμτζή, για τα τραγούδια που αγάπησε, γι΄αυτά που θυμάται και γι΄αυτά που έρχονται.
Δύο βραδιές στο Ηρώδειο αφιερωμένες στο Σταύρο Κουγιουμτζή στις 17 και 18 Σεπτέμβρη. Κάτι σαν μία προαναγγελθείσα έκπληξη, ένα αφιέρωμα που περιμέναμε καιρό να επαναληφθεί και στην Αθήνα μετά το αφιέρωμα στο συνθέτη το 2005 στη Θεσσαλονίκη. Τι σημαίνουν για εσάς οι δύο αυτές συναυλίες;
Γ.Ν.: Χαρά, τιμή, αναμνήσεις ζωντανές, μια υπόσχεση στον Σταύρο. Μάλλον το δεύτερο μέρος της υπόσχεσης, μια και το πρώτο ήταν οι «Ύμνοι Αγγέλων σε ρυθμούς ανθρώπων» στο Μέγαρο.
Τι θυμάστε πιο έντονα από το Σταύρο Κουγιουμτζή; Ποιές αναμνήσεις έχετε από τις πρόβες, τις στιγμές στο στούντιο, από τον τρόπο που δουλεύατε τα τραγούδια;
Γ.Ν.: Πάντα θυμάμαι τον Σταύρο, τις κοινές μας στιγμές, τις πρόβες, τις συζητήσεις, τις ώρες στο στούντιο. Δεν είναι καν ανάμνηση. Είναι σαν να ζω ακόμα με τις συμβουλές του, με τις ήμερες παρατηρήσεις του… Τώρα που κάνουμε πρόβες με τα τραγούδια είναι σαν να είναι δίπλα μου.
Ήξερε πάντα τι ήθελε, είχε ονειρευτεί και σχεδιάσει το κάθε τραγούδι με μυαλό και ψυχή, γιατί ο Σταύρος Κουγιουμτζής δεν έγραφε ποτέ τραγούδια κατά παραγγελία. Κάλυπτε πάντα την ανάγκη της ευαίσθητης ψυχής του και της ακριβής του έμπνευσης.


Ο Σταύρος Κουγιουμτζής, πάντα στις συνεντεύξεις του, και σε σχετικές ερωτήσεις για το ποια είναι τα πιο αγαπημένα του τραγούδια, ανέφερε, πρώτο – πρώτο, το «Μη μου θυμώνεις μάτια μου». Ποιο είναι το δικό σας πιο αγαπημένο τραγούδι του Κουγιουμτζή απ’ αυτά που έχετε ερμηνεύσει;
Γ.Ν.: Αν μου ζητούσατε κι εμένα ένα, θα έλεγα κι εγώ το «Μη μου θυμώνεις μάτια μου». Όμως αγαπώ το ίδιο και άλλα τραγούδια.
Το «Κάπου νυχτώνει», το «Δεν έχω μάτια να σε δω», τον «Ουρανό», το «Μ’ έκοψαν με χώρισαν στα δυο», αλλά και το «Κύριε καταφυγή» από τους Ύμνους αγγέλων σε ρυθμούς ανθρώπων, που το θεωρώ ένα ουράνιο τραγούδι.

Ο Γιώργος Νταλάρας τραγουδά Σταύρο Κουγιουμτζή
Κάθε φορά που ακούω το «Μ’ έκοψαν με χώρισαν στα δυο», μ’ αυτήν τη σφριγηλότητα και τη διαύγεια της φωνής και της ερμηνείας σας, τόσο περισσότερο επιβεβαιώνεται στ’ αυτιά μου, ότι, αφενός, δεν θα μπορούσε άλλος τραγουδιστής να πει τόσο ιδανικά αυτό το τραγούδι κι, αφετέρου, πως το κομμάτι αυτό, είναι από εκείνα που απαιτούν ιδιαίτερες ικανότητες από έναν ερμηνευτή. Με βάση τις σκέψεις μου αυτές, θα ήθελα να σας ρωτήσω, ποιο τραγούδι του Κουγιουμτζή, απ’ αυτά που έχετε εσείς ερμηνεύσει, θεωρείτε πως είναι, ερμηνευτικά, το πιο δύσκολο, ποιο είναι αυτό, με το οποίο αναμετρηθήκατε με τα όριά σας και τα ξεπεράσατε!
Γ.Ν.: Είναι παράξενο αυτό που με ρωτάτε. Ο Κουγιουμτζής ξέρετε, ήταν ένας άνθρωπος που αγαπούσε βαθιά και αληθινά το λαϊκό τραγούδι. Αυτό που απεχθανόταν περισσότερο ήταν το να γράφει «κουλτουριάρικα». Μ’ αυτό το σκεπτικό ο Κουγιουμτζής δεν έγραφε ποτέ δύσκολα τραγούδια με την έννοια του δύστροπου. Έγραφε όμως τόσο αυθεντικά, τόσο διαυγή τραγούδια. Είχε τόσο λυρισμό στις μελωδίες του, στα λόγια του, που αν με δυσκόλευε κάτι στις ερμηνείες ήταν η συγκίνηση που ένοιωθα από την ομορφιά και την αγνότητα αυτών των τραγουδιών. Όλα από τα τραγούδια που είπαμε πιο πάνω είναι από τα ξεχωριστά τραγούδια του Κουγιουμτζή, και το «Κύριε καταφυγή», ήταν αν θέλετε το πιο πλήρες και ώριμο, και για μένα κυρίως, για τη δική μου ερμηνεία που ξεφεύγει από το πλαίσιο, από τη φόρμα της ερμηνείας του λαϊκού τραγουδιστή, του τρόπου με τον οποίο ερμηνεύω τ’ άλλα τραγούδια.
Σταύρος Κουγιουμτζής - Γιώργος Νταλάρας
Το Μάρτιο του 2005 συμμετείχατε μαζί με τον κ. Μάνο Ελευθερίου στην εκπομπή του Πάνου Γεραμάνη για τον Σταύρο Κουγιουμτζή στο ραδιόφωνο. Αναφέρατε τότε πως πρόκειται να ξεκινήσετε επανεκτελέσεις των τραγουδιών του με νέους τραγουδιστές και ενδεχομένως και με δική σας συμμετοχή. Ο κ. Ελευθερίου επίσης ανέφερε πως έχει γράψει καινούριους στίχους για το τραγούδι "Του κάτω κόσμου τα πουλιά", και είπατε πως θα το ξανατραγουδήσετε με τους καινούριους του στίχους. Πότε προγραμματίζετε αυτές τις κυκλοφορίες, και ποιούς τραγουδιστές θα επιλέγατε για να τραγουδήσουν τα τραγούδια τού Σταύρου Κουγιουμτζή;
Γ.Ν.: Δεν θυμάμαι ακριβώς αυτήν τη λεπτομέρεια που μου αναφέρετε, όμως βεβαίως είναι μέσα στα σχέδια μου μερικές διασκευές τραγουδιών. Όσο για αυτό που μου λέτε για τους στίχους του Μάνου, είναι πολύ ελκυστικό και θα του το ζητήσω αμέσως. Όσον αφορά τα τραγούδια του Σταύρου, τα έχω στο μυαλό μου με όλους τους καλούς τραγουδιστές και από διαφορετικές σχολές μάλιστα. Ο Σταύρος είναι τόσο επίκαιρος και τόσο πλούσιος στη γραφή του. Ο Μακεδόνας, ο Μπάσης, ο Μπάμπης Στόκας, αλλά και τα παιδιά στη Θεσσαλονίκη που λένε ήδη τα τραγούδια του. Ο Ανδρέας Καρακότας, ο Παντελής Θεοχαρίδης. Το ξέρετε ότι και άλλοι συνεργάτες μου από άλλα είδη και από άλλες μουσικές σχολές μπορούν να τραγουδήσουν πολύ ωραία Κουγιουμτζή. Και πιο παλιοί από τη δική μου γενιά.
Ο Πάνος και ο Χάρης Κατσιμίχας τραγουδάνε πολύ ωραία τα τραγούδια του και αγαπάνε πολύ τον Κουγιουμτζή. Και ο Ορφέας ο Περίδης.
Και βέβαια τα γυναικεία τραγούδια μετά την Χαρούλα και την Ελευθερία μπορούν να τα τραγουδήσουν η Γλυκερία, η Ελένη Τσαλιγοπούλου, οι Μελίνες η Κανά και η Ασλανίδου. Μην ξεχνάτε ότι η Αιμιλία Κουγιουμτζή ήταν από τις πιο συγκινητικές ερμηνεύτριες του Σταύρου. Και η κόρη του η Μαρία, που βαδίζει σ’ αυτό το δρόμο ερμηνεύοντας τα τραγούδια του πατέρα της και αυτό είναι πολύ συγκινητικό.

Είστε ο ερμηνευτής των περισσότερων τραγουδιών του Κουγιουμτζή και, σχεδόν, ο αποκλειστικός των μεγαλύτερων και γνωστότερων επιτυχιών του. Έχουν όμως τραγουδήσει, αρκετά όμορφα τραγούδια του κι άλλοι σημαντικοί ερμηνευτές του ελληνικού τραγουδιού. Υπάρχει κάποιο τραγούδι του Κουγιουμτζή, που δεν το τραγουδήσατε εσείς στη δισκογραφία του, αλλά το λατρέψατε και θέλατε να το είχατε πει;
Γ.Ν.: Βεβαίως, και έχουν τραγουδήσει και άλλοι σπουδαίοι τραγουδιστές άλλα τραγούδια. Εγώ βέβαια ήμουν τόσο τυχερός που μάλλον θα ήταν απληστία να πω ότι ζήλεψα κάτι. Τραγούδια που αγαπώ ιδιαίτερα και δεν έχω τραγουδήσει εγώ, είναι το «Δίψασα στην πόρτα σου» και το «Μικραίνει ο κόσμος». Και αυτά σκοπεύω να τα τραγουδήσω στη συναυλία του Ηρωδείου όπως και το τραγούδι «Σ’ αυτή την πόλη» από τον κύκλο «Τρελοί και άγγελοι» που δεν το έχω πει σχεδόν ποτέ.

Στο αφιέρωμα στο Ηρώδειο συμμετέχουν νεότεροι σε ηλικία, αλλά ήδη καταξιωμένοι ερμηνευτές. Ο Κώστας Μακεδόνας, η Μελίνα Ασλανίδου, η Δέσποινα Ολυμπίου και η Μαρία Κουγιουμτζή, μας έχουν ήδη θυμήσει πολλές φορές τραγούδια του αείμνηστου συνθέτη τα τελευταία χρόνια, σε συναυλίες μαζί σας και όχι μόνο. Μιλήστε μας λίγο για τη συνεργασία σας.
Γ.Ν.: Είναι άνθρωποι που όχι μόνο αγαπώ και εκτιμώ και είναι και συνεργάτες μου, αλλά τους προσκάλεσα για να πουν συγκεκριμένα τραγούδια του Σταύρου που πιστεύω ότι ταιριάζουν απόλυτα στη φωνή τους. Και βέβαια επιθυμία μου είναι αυτά τα τραγούδια να συνεχίσουν να τραγουδιούνται πάντα και από τις νέες γενιές τραγουδιστών. Είναι τόσο αγνά και αισθαντικά σα φρέσκο αεράκι.

Υπάρχει η σκέψη να κυκλοφορήσουν οι συναυλίες του Ηρωδείου σε CD και DVD;
Γ.Ν.: Έτσι και αλλιώς όλες μας οι παραστάσεις ηχογραφούνται και βιντεοσκοπούνται. Αυτό δεν είναι κάτι που έχουμε αποφασίσει ακόμα. Θα το δούμε στο μέλλον.

Ο Σταύρος Κουγιουμτζής, αναμφίβολα ήταν ένας άνθρωπος σεμνός, που έζησε όπως μαρτυρούν οι στίχοι των τραγουδιών του, με ήθος και απλότητα. Οι αφιερωμένες σε αυτόν συναυλίες γίνονται ταυτόχρονα για τους σκοπούς της ένωσης «Μαζί για το παιδί», δέκα μη κερδοσκοπικούς φορείς που στέκονται αρωγοί σε παιδιά με σοβαρά προβλήματα, οικογενειακά και άλλα. Μία υπέροχη αφορμή για να ακουστούν υπέροχα τραγούδια, δε νομίζετε;
Γ.Ν.: Ασφαλώς. Όταν μιλάω για τον Σταύρο και όταν τραγουδάω τα τραγούδια του τώρα πια, έχω πάντα το συναίσθημα της απώλειας ενός δικού μου ανθρώπου. Θεωρώ την προσφορά του Σταύρου στο τραγούδι και σε μένα, ιδιαίτερα ανεκτίμητη. Ένας άνθρωπος με βαθιά πνευματικότητα και ομορφιά ψυχής, αλήθεια και ήθος. Τι καλύτερο από το ακουστούν αυτά τα τραγούδια γι’ αυτό το σκοπό;

Σταύρος Κουγιουμτζής - Γιώργος Νταλάρας
Έχετε μιλήσει πολλές φορές για το Σταύρο Κουγιουμτζή στο παρελθόν. Θα σας ζητήσουμε ίσως κάτι λίγο πιο δύσκολο. Μιλήστε μας για εκείνον, με ένα δικό του τραγούδι.
Γ.Ν.: Ξέρετε τώρα που κάνω πρόβα και έχω μπροστά μου τους στίχους, οι πιο πολλοί με παραπέμπουν σε αυτή τη σχέση, σε αυτόν τον άνθρωπο που ακόμα και η καθημερινότητά του ήταν εικόνα και ομοίωση της τέχνης του. Τι να του πω; Τώρα που θα φύγεις πάρε μαζί σου και το Χριστό ...

Φωτογραφίες Σταύρου Κουγιουμτζή, Γιώργου Νταλάρα: Βιβλίο "Χρόνια σαν βροχή" του Σταύρου Κουγιουμτζή, εκδόσεις Ιανός ο Μελωδός
Φωτογραφία Γιώργου Νταλάρα: Ντίνος Διαμαντόπουλος

Οι απόψεις και οι σκέψεις των συνεργατών του Ορφέα δεν ταυτίζονται απαραίτητα με τη γνώμη του περιοδικού.
Απαγορεύεται αυστηρά η χρήση και η αναδημοσίευση του συνόλου ή μέρους των άρθρων του Ορφέα, χωρίς προηγούμενη άδεια των υπευθύνων του περιοδικού και του συντάκτη και χωρίς ταυτόχρονη αναφορά της επωνυμίας του περιοδικού, του ονοματεπωνύμου του συντάκτη και του ακριβούς συνδέσμου του άρθρου

ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΟΥ ΣΤΗΝ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ

ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΟΥ ΣΕ ΑΛΛΕΣ ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΘΕΜΑΤΑ

ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΣΧΟΛΙΑ

RSS

ΤΑ ΠΙΟ ΔΙΑΒΑΣΜΕΝΑ (90d)

ΑΦΙΕΡΩΜΑΤΑ

ΕΙΠΑΝ - ΕΓΡΑΨΑΝ

Η αίσθηση του ανεκπλήρωτου όταν είχαμε πετύχει, φιλοδοξίες, τύψεις, γενναιότητες, που σαν μεγεθυντικοί φακοί μεγάλωναν ως το άπειρο τον ελάχιστο εαυτό μας και δεν είδαμε τίποτα απ’ τον απέραντο κόσμο.
Τάσος Λειβαδίτης

ΣΑΝ ΣΗΜΕΡΑ / ΑΥΡΙΟ

18/7/1998 Έφυγε από τη ζωή νικημένη από τον καρκίνο η ερμηνεύτρια Φλέρυ Νταντωνάκη